سپاسگذاری
یکی از ابعاد والای اخلاقی و اجتماعی,تشکر و سپاسگذاری از کسی است که از جانب او لطف و نعمتی به ما رسیده است.
راغب در کتاب مفردات می گوید: شکر همان تصور نعمت و اظهار آن است و نقطه مقابل آن کفر است که فراموشی نعمت و پوشاندن آن میباشد.
ایشان شکر را به شکر قلب , یعنی اندیشه درباره ی نعمت و شکر زبان یعنی ثنا گفتن بر نعمت دهنده و شکر سایر اعضاء یعنی قدردانی و پاسخ گویی در برابر نعمت تقسیم کرده است.
البته باید اعتراف کرد که حق شکر الهی را کسی نمی تواند ادا کند همان گونه که امام سجاد(ع) در مناجات خود می گوید: چگونه میتوانم حق شکر تو را به جای آورم در حالی که همین شکر من نیاز به شکری دارد و هر زمان که می گویم: الحمد الله بر من لازم است که به خاطر همین توفیق شکر گذاری بگویم: لک الحمد .
بنده همان به که ز تقصیر خویش عذر به در گاه خدای آورد
ورنه سزاوار خداوندیش کس نتواند که به جای آورد
از دست و زبان که برآید کز عهده ی شکرش به در آید
در بعضی از روایات آمده است که شکر هر نعمتی حتی اگر بزرگ باشد این است که حمد خدای را به جا آوریم.
شکر عملی در برابر افراد متفاوت است.
امام علی(ع) می فرمایند: شکر پروردگارتان است که او را ثنا گویی و شکر کسی بالا دست توست به این است که در پیروی از او صادق باشی.
البته شکر در مرحله ی عالی , به کار گیری نعمت در جهت مشروع است.
امام صادق(ع) می فرمایند: شکر نعمت ها پرهیز از گناهان است. امام علی (ع) می فرمایند: شکر المومن یظهر فی عمله و شکر المنافق لا یتجاوز لسانه
تشکر و قدردانی مومن , در عمل او آشکار می شود , اما قدر دانی منافق از زبانش تجاوز نمیکند و به مرحله عمل نمیرسد.
بهترین شیوه ی تشکر از خدا و الطاف و نعمتهایش این است که با قلب خود اعتراف کند و بفهمد که این نعمت از جانب خدا به او داده شده است.
مهمترین شکر ,شکر عملی است . کسانی که اسراف میکنند یا بخل می ورزند و از چشم و گوش و زبان خود در مسیر گناه استفاده میکنند همه ی آنها ناسپاسند. از اینرو شکر گذار واقعی در میان انسانها کم است. خداوند در قرآن می فرمایند: کمی از بندگان من شکر گذارند.
نکته ی دیگر آن است که شکر باید از خالق و مخلوق باشد. تشکر از مردم در واقع تشکر از خداست. امام رضا (ع) می فرمایند:کسی که از مخلوق تشکر نکند شکر خدا را به جا نیاورده است
نویسنده: همسفر زینب
